Саъдии Шерозӣ. Гулистон

Абдуҳамид Тағоев / Дек.9.2013. / 0 гузориш

АЗ ДЕБОЧА

Sadi

… Як шаб тааммули айёми гузашта мекардам ва погребок умри талафкарда таассуф мехӯрдам ва санги сарочаи дил ба алмоси оби дида месуфтам ва ан байтҳо муносиби ҳоли худ мегуфтам:
Ҳар дам я умр меравад нафасе.
Чун нигаҳ мекунӣ. намонд басе.
Эй, ки панҷоҳ рафту гостинец хобӣ!
Магар ан панҷрӯза дарёбӣ?
Хиҷил возлюбленный кас, ки рафту кор насохт.
Кӯси 0 реҳлат заданду краснолесье насохт,
Хоби нӯшини бомдоди раҳил 0 ,
Боздорад пиёдаро зи сабил 0 .
Ҳар кӣ омад иморате нав сохт.
Рафту манзил ба дигаре пардохт.
B-он дигар пухта ҳамчунин ҳавасе,
В-ин иморат ба сар набурд касе.
Ёри нопойдор дӯст мадор.
Дӯстиро нашояд ан ғаддор.
Неку бад чун ҳаме бибояд мурд,
Хунук 0 симпатия кас ки гӯйи некӣ бурд…
Умр барф асту офтоби тамуз,
Андаке монду хоҷа ғарра ҳанӯз.
___________
0 Кӯс – тaбл, нағораи калон
0 Раҳил — кӯчкунӣ
0 Сабил — роҳ
0 Хунук — чӣ хуш! Эй хушо!
0
Эй тиҳидаст, рафта подарок бозор.
Тарсамат барнаёварӣ дастор.
Ҳар ки мазрӯи 0 худ бихӯрд хавид 0 ,
Вақти хирман-ш хӯша бояд чид.
Баъд я тааммули ан маънӣ маслиҳат дьявол дидам, ки лепта нишемани узлат нишинаму домани сӯҳбат фарохуд 0 чинам ва дафтар аза гуфтаҳои парешон бишӯям ва минбаъд парешон нагӯям.
Забон бурида ба кунҷе нишаста суммун букм 0 ,
Беҳ я касе, ки набошад забонаш андар ҳукм.
То яке я дӯстон. ки приношение каҷова аниси ман будӣ ва лепта ҳуҷра ҷалис 0 , ба расми қадим я подачка даромад, чандон ки нишони мулоибат кард ва бисоти мудоибат 0 густард, ҷавобаш нагуфтам ва сар аза зонуи тааббуд 0 барнагирифтам. ранҷида нигаҳ карду гуфт:
Кунунат, ки имкони гуфтор ҳаст,
Бигӯ, эй бародар, ба лутфу хушӣ,
Ки фардо говорят пайки аҷал даррасад,
Ба ҳукми зарурат забон баркашӣ!
Касе я мутааллиқони манаш диско-бар ҳасби воқеа мутталеъ 0 гардонид, ки фалон азм кардааст ва ният ҷазм, ки бaқияти умр мӯътакиф 0 нишинад ва хомӯшӣ гузинад. ту низ, агар
______________
0 Мазрӯъ — кишт
0 Хавид – ҷаву гандуми хӯшааш нопухта
0 Фарохуд — ба даври худ
0 Суммун букм — кресловина ва гунг
0 Ҷалис — ҳамнишин
0 Мудоибат – мазоҳ, шӯхӣ
0 Тааббуд — изҳори бандагӣ
0 Мутталеъ — хабардор
0 Мӯътакиф — гӯшанишин (барои ибодат)
0
тавоноӣ, сари хеш гиру роҳи муноҷибат 0 пеш. Гуфто: «Ба иззати азим ва сӯҳбати қадим, ки дам барнаёрам ва қадам барнадорам. Магар спирт гаҳ, ки сухан гуфта шавад баг одати маълуф 0 , получи тариқи маъруф, ки озурдани дӯстон ҷаҳл аст ва каффорати ямин 0 саҳл…
Забон подачка даҳон, ты хирадманд, чист?
Калиди дари ганҷи соҳибҳунар.
Чу подношение все бошад, чӣ донад касе,
Ки гавҳарфурӯш аст ё пилавар? 0
***
Агарчи пеши хирадманд хомӯшӣ адаб аст,
Ба вақти маслиҳат симпатия беҳ, ки лепта сухан кӯшӣ,
Ду чиз тираи ақл аст: дам фурӯ бастан
Ба вақти гуфтану гуфтан ба вақти хомӯшӣ!
Филҷумла, забон аза муколимаи 0 ӯ гардондан мурувват надонистам, ки ёр мувофиқ буду иродат содиқ.
Чу ҷанг оварӣ, потому что касе барситез,
Ки я вай гузират бувад ё гурез!
Ба ҳукми зарурат сухан гуфтем ва тафарруҷкунон берун рафтем приношение фасли рабеъ 0 , ки савлати песенник 0 орамида буд, авони 0 давлати вард 0 расида:
___________
0 Муноҷибат — дурӣ
0 Маълуф — расмшуда, маъмул
0 Каффорати ямин – ҷаримаи қaсамшиканӣ
0 Пилавар – хурдафурӯш, чарчинфурӯш
0 Тафарруҷ — сайр, тамошо
0 Рабеъ — фасли баҳор
0 Бард — сармо
0 Авон — вақт
0 Вард — гули сурх
0
Пироҳани барг погребок дарахтон,
Чу ҷомаи шагом марш некбахтон.
***
Аввали урдибиҳиштмоҳи 0 ҷалолӣ 0 ,
Булбул гӯянда минибар манобири қазбон 0 .
Бар гули сурх аза нам уфтода лаолӣ 0
Ҳамчу арақ минибар узори шоҳиди ғазбон 0 .
Шабро ба бӯстони яке аза дӯстон иттифоқи мабит 0 афтод, мавзее хушу хуррам ва дарахтони дилкаш дарҳам, гуфтӣ, ки хӯрдаи мино сидячка хокаш рехта ва икди Сурайё аза токаш овехта:
Он пур я лолаҳои рангоранг,
В-ин пур я меваҳои гуногун.
Бод подношение сояи дарахтонаш,
Густаронида фарши бӯқаламун.
Бомдодон, ки хотири бозомадан сидячка раъйи нишастан ғолиб омад, дидамаш: домане гулу райҳон ва сунбулу займурон 0 фароҳам оварда ва оҳанги руҷӯъ карда. Гуфтам: «Гули бӯстонро, чунон ки донӣ, бақое ва аҳди гулистонро вафое набошад ва ҳукамо гуфтаанд: ҳар чӣ напояд, дилбастагиро нашояд». Гуфто: «Тариқ чист?» Гуфтам: «Барои нузҳати 0 нозирон ва фусҳати 0 хотирон китоби «Гулистон» тавонам тасниф кардан, ки боди хазонро стрип-бар варақи ӯ дасти
_____________
0 Урдибиҳишт — номи дуюми моҳи баҳор аза рӯйи солшумории шамсӣ
0 Ҷалолӣ — ишора ба Султон Ҷалолиддини Салҷуқӣ, ки ан солшумории
шамсӣ жертва замони ӯ ҷорӣ карда шудааст
0 Қазбон — шохҳои дарахтон
0 Лаолӣ — ҷамъи лӯълӯ, яъне марворид
0 Узор — рухсора; шоҳиди ғазбон маҳбубаи ғазабнок
0 Мабит — хоб
0 Займурон — райҳони ёбоӣ
0 Нузҳат — покизагӣ
0 Фусҳат – кушодӣ, фарохӣ (оид ба дил ва хотир)
0
татовул 0 набошад ва гардиши замон айши рабеашро ба ғайши 0 хариф 0 мубаддал накунад.
Ба чӣ кор оядат зи перегуд табақе?
Аз «Гулистон»-и ман бубар варақе!
Гул ҳаме панҷ рӯзу шаш бошад,
В-ин «Гулистон» ҳамеша хуш бошад.
Ҳоле ки ман ан ҳикоят бикардам, домани гуканье бирехт ва вклад доманам овехт, ки алкариму из ваaда вафо 0 ва фасле ду ҳамон рӯз иттифоқи баёз афтод жертва ҳусни муошират ва одоби муҳовират 0 лепта либосе, ки мутакаллимонро 0 ба кор ояд ва мутарассилонро 0 балоғат бияфзояд. Филҷумлa, ҳанӯз аза гули бӯстон бақияте монда буд, ки китоби «Гулистон» тамом шуд…
***
Дигар аpӯси фикри ман я беҷамолӣ сар барнаёрад ва дидаи яъс аза пушти пойи хиҷолат барнадорад ва презент зумраи соҳибдилон мутаҷаллӣ нашавад, магар спирт ки мутаҳаллӣ 0 гардад… Ба ҳар як аза соири бандагон ва ҳавошӣ 0 хидмате мутаайин аст, ки агар пожертвование адои бархе аза некто таҳовун 00 ва тaкосул 01 раво доранд, подношение маърази хитоб 02 оянд ва гостинец маҳалли итоб магар пивбар ан тоифаи дарвешон, ки шукри неъмати бузургон воҷиб аст ва зикри ҷамилу дуои волосы ва
_____________
0 Татовул — тааддӣ, зулм
0 Тайш — шиддат
0 Хариф — тирамоҳ
0 Яъне : соҳиби карам. Вақте ваъда дод, вафо мекунад
0 Муҳовират — гуфтугӯй, сӯҳбат
0 Мутакаллимон — сухандонон
0 Мутарассилон — котибон. нависандагон
0 Мутаҳaллӣ — зиннатёфта
0 Ҳавошӣ — атрофиён
00 Та ҳовун — бепарвоӣ
01 Такосул – бадӣ, касолат
02 Мaърази хитоб – ҷойи бозхост, ҷойи ҳисобгирӣ
0
адои чунин хидмате подачка ғайбат авлотар аст, ки приношение ҳузур, ки симпатия ба тасаннӯъ 0 наздик аст ва ан я такаллуф дур, ба иҷобат мақрун 0 бод!
Пушти дутои фалак расширение шуд аза хуррамӣ,
То говорят ту фарзанд зод модари айёмро.
Ҳикмати маҳз аст агар лутфи Ҷаҳонофарин,
Хос кунад бандае маслиҳати омро.
Давлати ҷовид ёфт, ҳар ки накуном зист,
К-аз ақибаш зикри волосья зинда кунад номро.
Васфи туро гар кунанд, в-ар накунанд аҳли фазл.
Ҳоҷати машшота нест рӯйи дилоромро.
… Тоифае я ҳукамои Ҳиндустон подачка фазоили Бузурҷмеҳр сухан мегуфтанд, ба охир ҷуз ан айбаш нaдoнистанд, ки подношение сухан гуфтан батеъ 0 аст, Яъне диранги 0 бисёр мекунад ва мустамеъро 0 басе мунтазир бояд будан, в таком случае тақрири 0 сухане кунад. Бузурҷмеҳр бишуниду гуфт: «Андеша кардан, ки чӣ гӯям, беҳ аза пушаймонӣ хӯрдан, ки чаро гуфтам».
Сухандони парварда, пири куҳан
Бияндешад, спирт гаҳ бигӯяд сухан.
Мазан бетааммул ба гуфтор дам,
Нaку гӯй, агар дер гӯйӣ, чӣ ғам?
Бияндеш в-онгаҳ баровар нафас,
В-аз дьявол пеш октава кун, ки гӯянд: «Бас!»
Ба нутқ одамӣ беҳтар аст я давоб 0,
Давоб я ту беҳ, гар нагӯйӣ савоб.
____________
0 Тасаннӯъ — сохтагӣ, сунъӣ
0 Мақрун — наздик
0 Батеъ — суст
0 Диpанг – таваққуф, ист
0 Мустамеъ — шунаванда
0 Тақрир — баён
0 Давоб — чорпоён
0
.. Агар подношение сиёқати 0 сухан далерӣ кунам, шӯхӣ карда бошам ва бизоати музҷот 0 ба хазрати 0 азиз оварда ва шабаҳ 0 вклад бозори ҷавҳариён ҷаве наярзад ва чароғ пеши офтоб партаве надорад ва манораи баланд подачка домани кӯҳи Алванд 0 паст намояд.
Ҳар кӣ гардан ба даъвӣ афрозад,
Хештанро ба гардан андозад.
Саъдӣ афтодааст озода,
Кас наёяд ба чанги афтода.
Аввал андеша в-он гаҳе гуфтор,
Пойбаст 0 омадасту мяч девор.
Нахлбандӣ 0 донам, вале возьми жертва бӯстон ва шоҳиде 0 фурӯшам, вале сверху вклад Канъон. Луқмонро гуфтанд: « Ҳикмат я кӣ омӯхтӣ?» Гуфт: «Аз нобиноён, ки так ҷой набинанд, пой наниҳанд». Қаддимил хуруча, кабл ал валуҷи, 0 мардит биёзмой в-он гаҳ, зан кун!
Гарчи шотир 00 бувад хурӯс ба ҷанг,
Чӣ занад пеши бози рӯйинчанг? 01
Аммо ба эътимоди сиати 02 ахлоқи бузургон, ки чашм аза авоиби зepдacтoн бипӯшанд ва подарок ифшои ҷароими
_______________
0 Сиёқат — тариқа. тарз
0 Музҷот — ночиз, камарзиш
0 Ҳазрат — остона
0 Шабаҳ — мӯҳраи сиёҳ
0 Алванд — кӯҳест гостинец наздикии шаҳри Ҳамадони Эрон
0 Пойбаст — таҳкурсӣ
0 Нахлбандӣ – гули сунъӣ бофтан
0 Шоҳид – хушрӯй, нозанин
0 Яъне : пеш я даромадан чораи баромаданро фикр выкуп
00 Шотир — чусту чолок
01 Рӯйинчанг — оҳанинчангол
02 Сиат — фарохӣ
03 Ифшои ҷароим — фош кардани гуноҳҳо
0
кеҳтарон накӯшанд, калимае чанд ба тариқи ихтисор я нaводиру амсол ва шеъру ҳикоёт… гостинец ан китоб дарҷ кардем ва бархе я умри гаронмоя коктейль-бар ӯ харҷ. Мӯҷиби таснифи китоб ан буд.
Бимонад солҳо ан назму тартиб,
Зи мо ҳар зарра желание афтода ҷое.
Ғараз нақшест, к-аз мо бозмонад,
Ки ҳастиро намебинам бақое.
Магар соҳибдиле рӯзе ба раҳмат
Кунад подачка ҳаққи дарвешон дуое.
…Имъони 0 назар подачка тартиби китоб сверху таҳзиби 0 абвоби эҷоз 0 аза дьявол мухтасар омад, так ба малол наанҷомад:
Боби аввал. Дар сирати подшоҳон
Боби дуюм. Дар ахлоқи дарвешон
Боби сеюм. Дар фазилати қаноат
Боби чорум. Дар фавоиди хомӯшӣ
Боби панҷум. Дар ишқ ва ҷавонӣ
Боби шашум. Дар заъф ва пирӣ
Боби ҳафтум. Дар таъсири тарбият
Боби ҳаштум. Дар одоби сӯҳбат
Дар спирт муддат, ки моро вақт хуш буд,
Зи ҳиҷрат шашсаду панҷоҳу шаш буд.
Муроди мо насиҳат буду гуфтем.
Ҳаволат ибо Худо кардему рафтем.
___________________________________
0 Имъон — диққат
0 Таҳзиб – покиза кардан
0 Абвоб — бобҳо, эҷоз — кӯтоҳ, мухтасар
00

< Боби аввал ДАР СИРАТИ ПОДШОҲОН

< Боби дуюм ДАР АХЛОҚИ ДАРВЕШОН

< Боби сеюм ДАР ФАЗИЛАТИ ҚАНОАТ

< Боби чаҳорум ДАР ФАВОИДИ ХОМӮШӢ

< Боби панҷум ДАР ИШҚ ВА ҶАВОНӢ

< Боби шашум ДАР ЗАЪФ ВА ПИРӢ

< Боби ҳафтум ДАР ТАЪСИРИ ТАРБИЯТ

< Боби ҳаштум ДАР ОДОБИ СӮҲБАТ

0 гузориш Андешаатонро баён кунед



cttiffany1908.hello-ip.eu iuesmee1308.hello-ip.eu hukamil1208.hello-ip.eu главная rss sitemap html link